Multilingual Practice
en  fr  sp

Στο ντιβάνι

Eισαγωγή

Η στήλη "ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ" δημοσιευόταν επί 4,5 χρόνια στο περιοδικό 7 ΜΕΡΕΣ ΤV και αποτελούσε τμήμα της εβομαδιαίας παρουσίας μου εκεί.

Οι ιστορίες ψυχοθεραπείας που φιλοξενήθηκαν στην συγκεκριμένη στήλη δεν αποτελούσαν αυτούσια μεταφορά κλινικών περιστατικών τα οποία αντιμετώπισα στο γραφείο μου. Επρόκειτο για μια συρραφή επιμέρους στοιχείων από διαφορετικές πηγές έμπενυσης με ταυτόχρονη φροντίδα παράβλεψης ή τροποποίησης των στοιχείων τα οποία θα μπορούσαν να εκθέσουν οποιονδήποτε,όπως άλλωστε προτάσσει η ηθική και η επαγγελματική δεοντολογία.

Τα θετικά σχόλια τόσο των συναδέλφων μου,όσο και των αναγνωστών μου με οδήγησαν στο να τις συμπεριλάβω στην ιστοσελίδα μου.

ΧΗΡΟΣ ΜΕ ΕΝΟΧΕΣ

Ο Λευτέρης, ετών 58, έμπορος, επισκέφθηκε τον ψυχολόγο, μετά από προτροπή του πρωτότοκου γιου του. Είχε χηρέψει ξαφνικά πριν από τέσσερα χρόνια και έκτοτε δεν μπορούσε να βάλει την συναισθηματική ζωή του σε τάξη. Το κυριότερο: δεν μπορούσε ακόμα να αποδεχτεί  το γεγονός ότι η Μαρία την οποία  είχε ερωτευτεί πριν από δυο χρόνια, του είχε ζητήσει να χωρίσουν πριν από  ενάμιση χρόνο περίπου.

Με τη Σμαράγδα είχαν δυο χρόνια διαφορά και είχαν γνωριστεί, όταν εκείνος ήταν 18 χρονών και εκείνη 16.

Ο Λευτέρης δεν σπούδασε, γιατί αποφάσισε ν’ ακολουθήσει το επάγγελμα του πατέρα του. Έτσι, παντρεύτηκε νωρίς με τη Σμαράγδα και απέκτησαν δυο γιους από τους οποίους είχε σήμερα δυο εγγόνια. Η Σμαράγδα υπήρξε υποδειγματική σύζυγος και μητέρα. Δεν εργάστηκε, αλλά αφοσιώθηκε στην διαπαιδαγώγηση των παιδιών της και τη φροντίδα του άντρα της.

Ο ξαφνικός θάνατός της από πνευμονικό οίδημα τον άφησε μετέωρο. Τους έξι πρώτους μήνες είχε εγκαταλείψει ολοκληρωτικά τη δουλειά του, την οποία  ανέλαβε προσωρινά ο μικρός του γιος, που μόλις είχε επιστρέψει από τον στρατό.

Την συγκεκριμένη στιγμή ήταν πολύ δραστήριος επαγγελματικά και οι δυσκολίες αφορούσαν τον τομέα της προσωπικής του ζωής. Πιο συγκεκριμένα, η σχέση του με τις γυναίκες δεν του προσέφερε αυτό που εκείνος πίστευε ότι αναζητούσε: ειλικρίνεια, ευθύτητα, σοβαρότητα.

Παρ’ όλα αυτά, δυο χρόνια μετά τον θάνατο της γυναίκας του είχε γνωρίσει και ερωτευτεί παράφορα την Μαρία, αρκετά χρόνια μικρότερή του, η οποία διέθετε τα βασικά χαρίσματα που εκείνος αναζητούσε. Το περίεργο ήταν ότι, και αυτή η σχέση, όπως και άλλες δυο λιγότερο σημαντικές, δηλαδή μια η οποία είχε προηγηθεί αυτής και μια που την είχε διαδεχθεί, είχαν λήξει γύρω στους επτά μήνες.

Όπως προέκυψε από την διαδικασία της ψυχοθεραπείας, ο Λευτέρης ένιωθε ενοχή που εκείνος μπορούσε να ερωτευτεί, ενώ η γυναίκα του είχε πεθάνει. Έτσι, ενώ απολάμβανε τις σχέσεις του σε σωματικό επίπεδο, αρνιόταν το συναισθηματικό τους υπόβαθρο, πράγμα το οποίο δίκαια πλήγωνε τις συντρόφους του. Παραδείγματος χάριν, όταν η Μαρία του πρότεινε να κάνουν μια εκδρομή ή έναν περίπατο στην εξοχή, χέρι με χέρι, εκείνος το απέφευγε με την δικαιολογία ότι « ήταν πια μεγάλος για κάτι τέτοιο και ότι ορισμένα πράγματα καθένας τα κάνει στη ζωή του μία φορά».

Η Σμαράγδα είχε πεθάνει τον Ιούλιο, που είναι ο έβδομος μήνας του χρόνου και έκτοτε καμία σχέση δεν μπορούσε να διαρκέσει πάνω από 7μήνες!

 

 

 

ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΚΛΕΙΣΤΟΦΟΒΙΑΣ

Η 35χρονη Ευδοξία αποφάσισε να επισκεφθεί τον ψυχολόγο, επειδή είχε πια κουραστεί να αποφεύγει τους φόβους της. Ένιωθε να μεγαλώνει και αναρωτιόταν για πόσο ακόμα θα άντεχε. Φοβόταν να μπει σε ασανσέρ, με αποτέλεσμα να αναγκάζεται να ανεβαίνει σε οποιονδήποτε όροφο με τα πόδια. Της ήταν αδύνατο να μπει στο μετρό, μόνο με τη σκέψη πιθανής βλάβης και το ενδεχόμενο εγκλωβισμού της σε κάποια σήραγγα. Με τον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο τα πήγαινε καλύτερα, αν και είχε πάντα μαζί της κάποιο lexotanil, για καλό και για κακό. Για αεροπλάνο, ούτε λόγος, ενώ στα ταξίδια με καράβι, προτιμούσε να ταλαιπωρείται στο κατάστρωμα, αντί να πάρει καμπίνα. Οι φίλοι και οι εκάστοτε σύντροφοί της θύμωναν μαζί της ή την περιγελούσαν. Ακόμα και στο αυτοκίνητο ήθελε ανοιχτά τα παράθυρα, αφού ένιωθε ότι θα σκάσει από έλλειψη αέρα. Η Ευδοξία ήταν εμφανίσιμη γυναίκα και φαινομενικά πρόσχαρη και εξωστρεφής. Τον πρώτο καιρό της ήταν αδύνατο να μιλήσει για οτιδήποτε άλλο εκτός από τους φόβους της. Μάταια ο ψυχολόγος προσπαθούσε να εκτρέψει τη συζήτηση σε θέματα που αφορούσαν τη ζωή της γενικότερα.

Η Ευδοξία ήταν μοναχοκόρη και μοναχοπαίδι. Οι γονείς της είχαν παντρευτεί πολύ νέοι, μετά από μεγάλο έρωτα. Η οικογενειακή ευτυχία είχε διακοπεί, ύστερα από τον πρόωρο θάνατο του πατέρα της από καρκίνο, όταν η Ευδοξία ήταν 5 χρονών. Μετά από αυτό το γεγονός η μητέρα της είχε βυθιστεί σε κατάθλιψη και είχε δημιουργήσει άλλη σχέση με άντρα μετά την πάροδο δεκαετίας.

Όπως προέκυψε κατά την διάρκεια της ψυχοθεραπείας: α) Η Ευδοξία είχε θυμώσει πολύ με τον πατέρα της, επειδή τους είχε εγκαταλείψει, όπως πίστευε. Παράλληλα, κατηγορούσε τον εαυτό της, γιατί αν ήταν πιο φρόνιμη, ίσως εκείνος να μην είχε φύγει. Αυτές οι παιδικές και παιδιάστικες διαπιστώσεις είχαν επηρεάσει την αυτοεκτίμησή της και την μετέπειτα σχέση της με τους άντρες, β) Από μικρή, το είχε ρίξει στο διάβασμα, ως μόνη διέξοδο από τη θλίψη, γ) Ιδιαίτερα επιτυχημένη επαγγελματικά, συνήθιζε να φεύγει από κάθε σχέση, όποτε υποψιαζόταν ότι ο άλλος θα την εγκατέλειπε, ενώ με τους φίλους της ήταν υπερβολικά κτητική, γυρεύοντας επαλήθευση των συναισθημάτων τους. Η επεξεργασία του φόβου του θανάτου και του συνακόλουθου φόβου της εγκατάλειψης, την βοήθησε να δει τα πράγματα από μια πιο ρεαλιστική προοπτική. Αντί να προσπαθεί να αποφεύγει τις δυσκολίες ή να ελέγχει τις καταστάσεις, άρχισε να τις αντιμετωπίζει και να τις διαχειρίζεται.

 

 

ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΠΑΙΔΙ ΧΑΜΗΛΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ

Η 37χρονη Μαρία, παντρεμένη και μητέρα ενός πεντάχρονου αγοριού, επισκέφθηκε τον ψυχολόγο, επειδή αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα στο γάμο της και δεν ήθελε να χωρίσει προτού καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια. Το ζευγάρι ήταν μαζί από τα φοιτητικά τους χρόνια και η σχέση τους ήταν αρμονική. Οι μεταξύ τους διαφωνίες είχαν αρχίσει όταν, λόγω κάποιων προβλημάτων στη διάρκεια του τοκετού, το παιδί είχε αρχίσει να εμφανίζει κάποια απόκλιση από τα υπόλοιπα φυσιολογικά παιδιά της ηλικίας του. Η νοημοσύνη του ήταν στα κατώτατα όρια του φυσιολογικού. Με πολλή προσπάθεια, ίσως κατάφερνε να τελειώσει το γυμνάσιο, όμως ούτε λόγος για το λύκειο, πόσο μάλλον για πανεπιστήμιο. Μέχρι την ημέρα που οι γιατροί τους είχαν ενημερώσει για τα δυσάρεστα , εκείνος ήταν που ήθελε παιδιά, ενώ εκείνη ήταν επιφυλακτική, αλλά το είχε αποφασίσει, επειδή είχε περάσει τα τριάντα. Όταν είχαν εμφανιστεί τα πρώτα συμπτώματα, εκείνος αρνιόταν να δεχτεί ότι υπήρχε πρόβλημα. Αργότερα, όταν δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς, το είχε ρίξει στη δουλειά και ερχόταν στο σπίτι αργά το βράδυ, ίσα- ίσα για να χαϊδέψει το κεφαλάκι του γιου του. Στον αντίποδα εκείνου βρισκόταν η Μαρία που ήταν αφιερωμένη ψυχικά και σωματικά στο παιδί και εξοργιζόταν με την αδιαφορία του.

Μέσα από την διαδικασία της ψυχοθεραπείας, η Μαρία μπόρεσε να έρθει σε επαφή με τα δικά της συναισθήματα, αλλά και να κατανοήσει την τοποθέτηση του άντρα της, πράγμα που άμβλυνε τις μεταξύ τους συγκρούσεις. Πιο συγκεκριμένα, η Μαρία ένιωθε ένοχη, επειδή είχε καθυστερήσει, όπως πίστευε, να γίνει μητέρα. Στο γεγονός αυτό απέδιδε την κακή έκβαση του τοκετού, παρότι ο γιατρός την είχε διαβεβαιώσει ότι δεν υπήρχε τέτοιο θέμα. Γι’ αυτό το λόγο βρισκόταν σε μια διαρκή διαδικασία επανόρθωσης. Ο άντρας της δεν μπορούσε, όπως θα όφειλε, να την αποσπάσει από την αποκλειστική της ενασχόληση με το παιδί. Και οι δυο πενθούσαν το φαντασιακό παιδί της περιόδου της εγκυμοσύνης. Τα συναισθήματά τους ήσαν παρόμοια, μόνο η αντίδραση του καθενός ήταν διαφορετική. Όταν εκείνη κατάφερε να αναγνωρίσει και να προσπεράσει τις ενοχές της, τότε μπόρεσε να επεξεργαστεί τα καταθλιπτικά της συναισθήματα. Ως γυναίκα λοιπόν και όχι τόσο ως μητέρα, πέτυχε να ξαναφέρει κοντά της  τον άντρα της. Στη συνέχεια, εκπαιδευμένη πια η ίδια από τον ψυχολόγο, μπόρεσε να τον βοηθήσει να  αποδεχτεί την κατάσταση του παιδιού τους, χωρίς να ταυτίζεται κατ’ ανάγκη μαζί του θεωρώντας το ως ναρκισσιστική του προέκταση.

 

 

 

ΠΡΟΩΡΗ ΕΚΣΠΕΡΜΑΤΙΣΗ

Ο 29χρονος Μανώλης επισκέφθηκε τον ψυχολόγο, επειδή εμφάνιζε πρόωρη εκσπερμάτιση. Ήταν ένας ψηλός, αδύνατος και μάλλον συνεσταλμένος νέος άντρας. Το πρόβλημά του ήταν χρόνιο, όμως είχε αποφασίσει να το αντιμετωπίσει την συγκεκριμένη στιγμή, επειδή η κοπέλα με την οποία συνδεόταν ήταν γι’ αυτόν πολύ σημαντική και δεν ήθελε να την χάσει. Αρχικά τον προέτρεψα να επισκεφθεί ουρολόγο και παθολόγο, προκειμένου να κάνει τις απαιτούμενες εξετάσεις, ούτως ώστε να διαπιστωθεί αν το πρόβλημά του είχε κάποιο οργανικό υπόβαθρο. Το αποτέλεσμα των εξετάσεων ήταν αρνητικό.

Ο Μανώλης ήταν το πρώτο παιδί της οικογένειας, δυο χρόνια μεγαλύτερος από την αδελφή του. Η μητέρα του περιγραφόταν ως άτομο υπερβολικά αγχώδες, αυστηρό και συντηρητικό, που όμως αγαπούσε τα παιδιά της και είχε αφοσιωθεί στο μεγάλωμά τους. Με τον πατέρα του είχε πάψει να επικοινωνεί από πολύ νωρίς, πιο συγκεκριμένα από τα πρώτα χρόνια του δημοτικού. Ο πατέρας του είχε αδυναμία στην αδελφή του. Μόλις γύριζε στο σπίτι απ’ τη δουλειά αναζητούσε «την κούκλα του». Εκείνος ήταν σαν να μην υπήρχε. Ο Μανώλης πίστευε ότι ο πατέρας του είχε εξωπραγματικές προσδοκίες από αυτόν. Εξαντλούσε επάνω του όλη του την αυστηρότητα και ποτέ δεν ήταν ικανοποιημένος. Η αδελφή του, μάλλον κακομαθημένη και δυναμική, τον καταπίεζε, αφού συνήθως ήθελε να γίνεται το δικό της. Φίλους είχε αρκετούς και καλούς. Με  κοπέλα άργησε να κάνει σχέση, αφού η μητέρα του τον προέτρεπε να το αποφύγει, προκειμένου να καταφέρει να πετύχει τους στόχους του.

Όπως προέκυψε κατά τη διάρκεια της ψυχοθεραπείας: Ο Μανώλης φοβόταν, κατά κάποιο τρόπο, τις γυναίκες. Σε αυτό είχαν συντελέσει τόσο τα λεγόμενα της μητέρας του, όσο και οι συμπεριφορές της αδελφής του. Παρόλα αυτά, διάλεγε και ο ίδιος δυναμικές συντρόφους, σύμφωνα με το πρότυπο των σημαντικών γυναικών της ζωής του. Όταν αυνανιζόταν, δεν είχε πρόωρη εκσπερμάτιση, όμως η είσοδος μέσα στον αινιγματικό- επικίνδυνο κόσμο της γυναίκας, παρότι τον γοήτευε, ταυτόχρονα τον τρόμαζε και ήθελε να ξεμπερδεύει το γρηγορότερο. Επιπλέον, η μάλλον απορριπτική στάση του πατέρα του, είχε ενισχύσει την ατολμία και την εσωστρέφειά του. Η ατομική ψυχοθεραπεία, σε πρώτη φάση, τον βοήθησε να δει τον εαυτό του μέσα από τα δικά του μάτια. Στη συνέχεια, μέσα από την συμμετοχή του στην ομάδα, διέλυσε τους μύθους που είχε κατασκευάσει για τις γυναίκες και βελτίωσε σημαντικά τον τρόπο επικοινωνίας μαζί τους. Η σταδιακή βελτίωση και η ομαλοποίηση της σεξουαλικής του ζωής ήρθε ως φυσικό επακόλουθο.

 

Σελίδα 1 από 5